Wat zijn flavonoïden?
De verschillende flavonoïden werden in 1936 toevallig ontdekt door Albert Szent-Györgyi, die in 1937 de Nobelprijs voor geneeskunde kreeg, en vormen een grote familie van meer dan 6.000 stoffen. Het zijn plantaardige pigmenten die verantwoordelijk zijn voor de kleur van bloemen en vruchten. Net als terpenen komen flavonoïden in alle planten voor, ook in hennep (Cannabis Sativa).
Deze 6.000 flavonoïden worden in 6 groepen ingedeeld:
- Flavonen, die men aantreft in marjolein, salie, tijm of bier
- Flavonolen, antioxidanten waar bramen, frambozen, tomaten en chilipepers rijk aan zijn, maar ook bier en rode wijn.
- Flavanonolen, aanwezig in oregano en rode wijn
- Flavanonen zitten in citrusvruchten zoals grapefruit en sinaasappel.
- Auronen
- Chalconen
In planten werken flavonoïden als antioxidanten, maar ze spelen ook een essentiële rol in de bescherming van de planten door de pigmenten te leveren die nodig zijn voor de kleur van bloemen, bladeren of vruchten. Zo lokken ze bestuivers, schrikken ze bepaalde planteneters af of trekken ze die juist aan. Ze dragen ook bij aan de bescherming tegen uv-straling van de zon en tegen microben.
Flavonoïden en gezondheid: wat weten we?
Flavonoïden, die van nature aanwezig zijn in de groenten en vruchten van onze voeding, hebben in vitro antioxiderende en ontstekingsremmende eigenschappen vertoond.
Sinds enkele jaren heeft de lucratieve verkoop van voedingssupplementen op basis van flavonoïden tot veel uiteenlopende en soms zelfs fantasierijke claims geleid. Daarom zien de Europese gezondheidsautoriteiten toe op de claims over hun effecten, en herinneren ze eraan dat de overgrote meerderheid van de tot nu toe gepubliceerde studies in vitro op cellen is uitgevoerd.
Flavonoïden in de voeding
De groenten en vruchten die we elke dag eten, zijn rijk aan flavonoïden. Het eten ervan is goed voor de gezondheid, en wie de slogan van Santé publique France (het Franse agentschap voor volksgezondheid) volgt en 5 porties groenten en fruit per dag eet, neemt dagelijks tussen 150 en 300 mg flavonoïden op.
Ook al moet de rol van flavonoïden vandaag nog nauwkeuriger worden bepaald, wetenschappers zijn het erover eens dat een regelmatige inname van flavonoïden waarschijnlijk nuttig is om fit te blijven, maar dat ze beter afkomstig zijn van een voeding die rijk is aan verse groenten en fruit.
Cannabis en flavonoïden
Voor we verder gaan, staan we even stil bij cannabis. In de collectieve verbeelding wordt cannabis nog te vaak geassocieerd met de psychotrope effecten van een bekende cannabinoïde die de plant aanmaakt: THC. Cannabis is echter geen plant, maar een plantenfamilie:
- Cannabis Sativa, of industriële hennep: hij wordt gebruikt om CBD-olie (cannabidiol) te maken uit de bloemen van de plant. De andere delen, zoals de bladeren en de stengel, worden in andere sectoren gebruikt (textiel, bouw, voeding enz.). Cannabis Sativa is dus zeer rijk aan CBD en bevat een verwaarloosbare hoeveelheid THC, die in Frankrijk niet hoger mag zijn dan 0,3%.
- Cannabis Indica: dit is recreatieve cannabis, die afhankelijk van de staat illegaal of legaal wordt geteeld. Hij is zeer rijk aan THC en bevat weinig CBD. Het gebruik ervan blijft in de overgrote meerderheid van de landen ter wereld verboden, ook al beginnen sommige regeringen over legalisering te praten.
- Cannabis Ruderalis: hij is arm aan THC en CBD en wordt vandaag niet voor een bijzonder doel gebruikt.
CBD en het lichaam: wat het onderzoek zegt
CBD is daarentegen niet psychotroop, en de afgelopen jaren publiceren wetenschappers talrijke studies over de mogelijke effecten ervan. Er is geen enkele gezondheidsclaim over toegestaan; dit zijn de bestudeerde onderzoeksrichtingen, zonder vastgesteld resultaat:
- Ontsteking: preklinische studies bij dieren (MECHA, et al. 2013, KOZELA et al. 2013, BUCCELLATO et al. 2011, RIBEIRO et al. 2012) onderzoeken een ontstekingsremmend effect van CBD (cannabidiol); die resultaten zijn niet over te zetten naar de mens.
- Pijn: er wordt onderzoek naar gedaan, met wisselende resultaten die geen conclusie toelaten.
- Angst: in 2011 heeft een Braziliaanse studie (Bergamaschi et al.) bij 24 patiënten met sociale angst deze mogelijkheid onderzocht, met een te kleine groep om conclusies te trekken.
- Slaap: een studie bij ratten (2013 CHAGAS et al.) stelde een langere slaapduur vast, een resultaat dat niet over te zetten is naar de mens.
CBD is geen geneesmiddel: vraag bij een gezondheidsprobleem advies aan een arts.
CBD, terpenen, flavonoïden en het entourage-effect
Het idee van een entourage-effect is oud in de fytotherapie, waar men ervan uitgaat dat het „totum”, dat wil zeggen de hele plant en alles wat ze bevat, aan de basis ligt van het therapeutische effect. Zo veronderstellen sommigen in het geval van hennep (Cannabis S.) een synergie van cannabinoïden, terpenen en flavonoïden.
Die hypothese blijft omstreden en is bij de mens niet bewezen: er is geen enkele grond om te beweren dat een breedspectrum-CBD (met CBD, terpenen en flavonoïden) doeltreffender is dan een isolaat.
Hoe beoordeelt u de kwaliteit van een CBD-product?
Er zijn veel CBD-producten, en ze zijn beschikbaar in verschillende vormen, zoals oliën, gummies of snoepjes, bloemen of e-liquids. Producten om in te slikken zijn in de Europese Unie niet als levensmiddel toegelaten, en e-liquids vallen onder de regelgeving voor vapeproducten. Om de kwaliteit van een product te beoordelen, zijn enkele vragen nuttig:
- Is het product breedspectrum (cannabinoïden, terpenen en flavonoïden)?
- Welke extractiemethode is gebruikt?
- Is de hennep biologisch?
- Welke kwaliteitsgaranties biedt de fabrikant?
Die criteria zeggen iets over de kwaliteit en de samenstelling van een product, niet over een werkzaamheid, die niet bewezen is.
