Terpenen
Terpenen zijn aromatische stoffen die door planten worden aangemaakt. Er zijn er vandaag meer dan tweehonderd bekend. Het zijn de terpenen die aan de basis liggen van geuren en smaken. U hebt vast al eens aan lavendelbloemen, een takje rozemarijn of een boeket rozen geroken? De zachte geur die u inademde, is het werk van terpenen, die een waaier aan nuances hebben, van de geur van natte aarde na de regen tot het fijnere aroma van citrusvruchten.
Terpenen zijn niet alleen aangenaam voor de neus, ze helpen de plant ook te beschermen tegen roofdieren en ziekteverwekkers. Er wordt ook onderzoek gedaan naar hun mogelijke effecten op het organisme.
Terpenen zitten, net als de cannabinoïden van hennep (Cannabis Sativa), in kleine zakjes op de bloemen die trichomen worden genoemd. Elke cannabisvariëteit heeft een ander profiel in haar samenstelling aan terpenen. Cannabis is een botanisch geslacht met 3 onderfamilies van planten:
- Cannabis Sativa, of industriële hennep: zeer rijk aan CBD, met een zeer laag THC-gehalte (minder dan 0,3% voor de toegelaten variëteiten). In Frankrijk mag CBD legaal uit de toegelaten variëteiten ervan worden gewonnen.
- Cannabis Indica: zeer rijk aan THC en arm aan CBD. Dit is recreatieve cannabis, die in de meeste landen illegaal is.
- Cannabis Ruderalis, arm aan CBD en THC, wordt vandaag niet voor een bijzonder doel gebruikt.
Het cannabisprofiel dat ons interesseert, is dus dat van Cannabis Sativa, beter bekend als industriële hennep, waarin de meest voorkomende terpenen myrceen, terpinoleen, caryofylleen, pineen, limoneen en linalool zijn. Onderzoek, vooral in het laboratorium of bij dieren, wijst erop dat sommige terpenen inwerken op stoffen die het menselijk lichaam aanmaakt en die betrokken zijn bij de neurotransmissie, zoals serotonine (betrokken bij emoties en pijn), GABA (betrokken bij afhankelijkheid en angst) of noradrenaline (betrokken bij bloeddruk, hartslag en alertheid). De hieronder genoemde eigenschappen blijven onderzoeksrichtingen en geen bij de mens bewezen effecten: de terpenen van hennep zijn geen geneesmiddelen.
Myrceen
Dit is de terpeen die het meest voorkomt in CBD-producten, en dus in cannabis. Hij zit ook in andere planten, zoals hop, bladselderij en citroengras. Myrceen zou de volgende effecten hebben:
- Pijnstillend
- Ontstekingsremmend
- Antibacterieel
- Schimmelwerend
- Antioxiderend
- Neuroprotectief
- Hij zou ook ontspannende effecten kunnen hebben.
Terpinoleen
Hij heeft een aroma dat brood en citrusvruchten aangenaam vermengt en zou het volgende potentieel hebben:
- Angstremmend
- Kalmerend
- Verbetering van de cognitieve functies.
Caryofylleen
Dit is een terpeen met een licht peperige smaak, die hennep aanmaakt om insecten af te weren. Deze terpeen zit ook in andere planten, zoals peper en kruidnagel. Caryofylleen zou het volgende potentieel hebben:
- Ontstekingsremmend
- Angstremmend
- Antidepressief
- Antibacterieel
- Pijnstillend
Pineen
Pineen is de meest voorkomende terpeen in de natuur. Hij zit in grote hoeveelheden in de hars van naaldbomen en andere coniferen, en in andere planten zoals de kamferboom en de bijvoet. Pineen zou het volgende potentieel hebben:
- Ontstekingsremmend
- Antibiotisch
- Pijnstillend
- Anticonvulsief
Limoneen
Limoneen is na myrceen de meest voorkomende terpeen in hennep. Hij zit ook in citrusvruchten, in kruiden zoals rozemarijn en pepermunt, en in veel specerijen. Hij beschermt de plant die hem aanmaakt, door insecten af te weren die haar zouden kunnen schaden. Hij zou de volgende effecten hebben:
- Antioxiderend
- Angstremmend
- Antibacterieel
- Schimmelwerend
Linalool
Linalool is een terpeen die iedereen herkent, want hij is verantwoordelijk voor de zo aangename geur van Provençaalse lavendel. Geïsoleerd kan linalool worden gebruikt in cosmetische producten of onderhoudsmiddelen. Onderzoek, vooral in het laboratorium of bij dieren, schrijft hem de volgende effecten toe:
- Ontspannend
- Angstremmend
- Verbetering van de cognitieve functies.
Terpenen en het entourage-effect
Sommige wetenschappers veronderstellen dat de terpenen in hennep (Cannabis Sativa) de effecten van de cannabinoïden, waaronder CBD, beïnvloeden. Dat noemt men het entourage-effect, een idee dat aansluit bij het begrip totum in de fytotherapie: de effecten van de hele plant zouden voortkomen uit de wisselwerking tussen haar verschillende stoffen. Die hypothese blijft omstreden en is bij de mens niet bewezen. Zogenaamde „breedspectrumproducten” bevatten CBD, andere cannabinoïden (zonder THC) en terpenen en flavonoïden uit hennep.
Breed spectrum zegt niet alles: terpenen zijn zeer warmtegevoelige stoffen, en de manier waarop CBD wordt gewonnen, beïnvloedt dus hun aanwezigheid in het eindproduct.
Welke methoden bestaan er om CBD en de andere bestanddelen te winnen?
CBD en terpenen zitten in de kleine zakjes die trichomen worden genoemd, op de bloemen en de aangrenzende bladeren. Er zijn verschillende extractiemethoden ontwikkeld, met meer of minder succes en tegen wisselende kosten. Afhankelijk van de gebruikte methode kan de kwaliteit van de CBD en de terpenen sterk worden aangetast.
- Extractie van CBD met plantaardige olie: cannabidiol en de andere bestanddelen worden uit de bloemen gewonnen met plantaardige oliën, zoals hennepolie of olijfolie. De CBD-producten profiteren dan van de voedingswaarde van elk van die oliën. Deze extractiemethode is echter weinig efficiënt, en het verkregen product is niet erg rijk aan CBD.
- Extractie met oplosmiddelen: deze zeer goedkope en vervuilende methode wordt gebruikt om CBD met oplosmiddelen uit een bloem te winnen, zoals isopropylalcohol, butaan, propaan of ethanol. Ze laat vaak sporen van die producten achter in de eindoplossing, wat de lage prijzen van producten die met deze methode worden gemaakt verklaart; bovendien kunnen gevoelige stoffen zoals terpenen door de oplosmiddelen worden beschadigd.
- Extractie met superkritische CO2: deze methode is de duurste, de doeltreffendste en de schoonste. Ze wordt sinds het begin van de jaren tachtig in de voedingsmiddelen-, farmaceutische en cosmetische industrie gebruikt om nauwkeurig moleculen uit planten te winnen. Ze maakt het mogelijk de gewenste stof te isoleren en voorzichtig te winnen, met behoud van al haar eigenschappen. De lage extractietemperatuur beschermt warmtegevoelige moleculen zoals de fytocannabinoïden (CBD, CBG, enz.) en de terpenen (myrceen, limoneen, pineen, enz.). Ze laat geen resten van oplosmiddel in het extract achter.
Wat u op het etiket van een CBD-product moet lezen
U weet nu wat breed spectrum inhoudt en welke extractiemethoden de terpenen behouden. We herinneren eraan dat CBD-oliën die bedoeld zijn om in te slikken in Frankrijk levensmiddelen zijn die niet verkocht mogen worden (Novel Food-verordening (EU) 2015/2283, persbericht van het Franse ministerie van Landbouw van 20 mei 2026). Welk product het ook is, hier zijn nog andere criteria om naar te kijken:
- Let op de herkomst van de hennep: de teeltregels (pesticiden, controle van het THC-gehalte) verschillen van land tot land.
- Kijk of de hennep biologisch wordt geteeld: de plant neemt verontreinigende stoffen uit de bodem gemakkelijk op.
- Controleer het gehalte aan CBD en THC (minder dan 0,3%), bevestigd door een laboratoriumanalyse. Er wordt geen enkele dosis aanbevolen: CBD is geen geneesmiddel, en het kan een wisselwerking hebben met bepaalde behandelingen.
