Hematopoëtische transplantatie: waar gaat het over?
De transplantatie van hematopoëtische stamcellen is een techniek waarmee een groot aantal patiënten met ernstige ziekten kan worden behandeld. Stamceltransplantaties worden uitgevoerd om kankers zoals lymfoom, leukemie en neuroblastoom te behandelen. Ze kunnen ook dienen na een chemotherapie of radiotherapie om het beenmerg te herstellen.
Wat is een transplantatie van hematopoëtische stamcellen?
Een stamceltransplantatie is een procedure waarbij stamcellen (cellen die zich nog niet gespecialiseerd hebben) worden afgenomen bij een gezonde persoon en vervolgens via een injectie worden getransplanteerd bij iemand met een ernstige ziekte. De afgenomen stamcellen kunnen worden verkregen uit:
- Het beenmerg (beenmergstamcellen)
- Het bloed (perifere stamcellen)
- De navelstreng van een baby
Wat is een stamcel?
Een stamcel is een zogenaamde ongedifferentieerde cel. Ze kan zich onbeperkt vermenigvuldigen en zich specialiseren tot een bepaald celtype uit meer dan 200 (zenuwcel, hartcel, spiercel, huidcel, bloedcel enzovoort). Het zijn de stamcellen die aan het begin van het leven een volledig mensje doen ontstaan. Er bestaan 3 soorten stamcellen:
- De multipotente stamcellen: die kunnen één of meer celtypes aanmaken.
- De unipotente stamcellen: die leveren slechts één celtype op.
- De geïnduceerde pluripotente stamcellen: afkomstig van een volwassene en geherprogrammeerd tot pluripotente cellen.
Wat gebeurt er na de transplantatie?
Na een ziekte of een kankerbehandeling is het beenmerg soms beschadigd of vernietigd. De aanmaak van bloedcellen is dan onvoldoende of afwezig. Op dat moment komen de getransplanteerde cellen in actie: ze ondersteunen het beenmerg bij de aanmaak van nieuwe cellen. Eenmaal in het beenmerg aangekomen, beginnen de getransplanteerde cellen zich te vermenigvuldigen en maken ze zo nieuwe bloedcellen aan. Tijdens de eerste weken na de transplantatie blijft de patiënt in het ziekenhuis, omdat hij kwetsbaarder kan zijn.
CBD en hematopoëtische stamceltransplantatie
Cannabidiol (CBD) is een stof uit de plant Cannabis Sativa, ook industriële hennep genoemd. CBD is het onderwerp van veel onderzoek. Dit is wat een studie bij hematopoëtische transplantaties heeft onderzocht:
- In 2015 onderzocht een studie in Israël bij 48 volwassenen die stamcellen van een donor hadden gekregen het effect van CBD (cannabidiol), toegediend in het ziekenhuis onder medisch toezicht en als aanvulling op de gewone behandeling, op de graft-versus-hostreactie, een gevreesde complicatie van deze transplantaties. De resultaten, die de auteurs bemoedigend vonden, berusten op één enkele studie zonder gerandomiseerde controlegroep: ze laten geen conclusie toe.
CBD is geen geneesmiddel en vervangt geen enkele behandeling. Na een transplantatie kan het een wisselwerking hebben met de immunosuppressiva (ciclosporine, tacrolimus): neem het nooit zonder de toestemming van het medische team dat u behandelt.
