De beroerte (CVA)
Een beroerte is een ernstige ziekte die een zware neurologische uitval kan veroorzaken. Ze is het gevolg van een blokkering van de bloedsomloop in een deel van de hersenen. De gevolgen van deze onderbroken bloedtoevoer kunnen uiterst ernstig zijn, want het getroffen hersendeel krijgt geen zuurstof meer, wat kan leiden tot het afsterven van de cellen waaruit het bestaat. In de meeste gevallen zijn er geen voortekenen die een beroerte aankondigen.
Een beroerte kan uiteenlopende gevolgen hebben, en meer dan 50% van de patiënten houdt er restverschijnselen aan over. Slechts 1 op de 10 zieken herstelt volledig. In Frankrijk worden elk jaar meer dan 110.000 patiënten na een beroerte in het ziekenhuis opgenomen. Na een beroerte kunnen sommige mensen getroffen worden door:
- Afasie: moeite met spreken of schrijven, maar ook met begrijpen. Er bestaan verschillende vormen van afasie, afhankelijk van het getroffen hersengebied.
- Een verlamming van wisselende omvang. Hemiplegie is een van de meest voorkomende restverschijnselen van een beroerte. Meestal bevindt de verlamde zone zich aan de kant tegenover het hersenletsel.
- Geheugenproblemen, soms met concentratie- en aandachtsproblemen.
- Vermoeidheid, of een verhoogde vermoeibaarheid.
- Pijn in gewrichten, spieren of zenuwen, die tot tintelingen en brandende gevoelens kan leiden.
De 3 types beroerte
De ischemische beroerte (85% van de gevallen)
De ischemische beroerte, of het herseninfarct, is de meest voorkomende vorm en ook de vorm die de patiënt de grootste overlevingskans biedt. De slagader wordt afgesloten door:
- Een bloedstolsel afkomstig uit een ander deel van de bloedsomloop: men spreekt dan van een hersenembolie;
- Een cholesterolplaque die de slagader vernauwt en ter plaatse een stolsel bevordert: het gaat dan om een hersentrombose.
De hemorragische beroerte
Ze vertegenwoordigt 15% van de gevallen en is de dodelijkste vorm. Ze is meestal het gevolg van een gescheurd aneurysma, maar ook hoge bloeddruk, tumoren of stollingsstoornissen kunnen de oorzaak zijn.
De TIA
Een transient ischemic attack (TIA) treedt op wanneer een slagader vanzelf weer vrijkomt, en laat geen restverschijnselen na. De symptomen zijn dezelfde als die van een beroerte, maar ze duren slechts enkele seconden of minuten voordat ze verdwijnen. Een TIA kan dus volkomen onopgemerkt blijven, maar is toch een levensbedreigende noodsituatie.
Wat zijn de signalen van een beroerte?
Zoals we gezien hebben, verschillen de symptomen naargelang het getroffen hersengebied en de omvang ervan. Toch kunnen bepaalde signalen, die overeenkomen met de vaakst getroffen delen, u waarschuwen:
- Een scheve mond. Hij is niet symmetrisch en kan aan één kant naar beneden hangen.
- Een gevoel van zwakte aan één kant van het lichaam, boven of onder. De persoon kan bijvoorbeeld niet beide armen omhoog houden.
- Spraakstoornissen
Ziet u een van deze 3 signalen, bel dan in alle gevallen onmiddellijk de medische spoeddienst: het 15 (SAMU) in Frankrijk, het 112 in de hele Europese Unie.
Het voorkomen van een beroerte
De risicofactoren voor een beroerte zijn goed bekend en hangen grotendeels samen met de levensstijl (90% van de beroertes). Het is dus mogelijk iets te doen om het optreden van deze aandoening te voorkomen. Dit zijn de belangrijkste risicofactoren die verband houden met de levensstijl of de gezondheidstoestand:
- Een voorgeschiedenis van hoge bloeddruk
- Alcoholgebruik
- Roken
- Overgewicht en obesitas
- Te weinig lichaamsbeweging
- Een slechte voeding
- Diabetes
- Voorkamerfibrilleren
- Een te hoge concentratie van bepaalde vetten in het bloed
Door sommige van deze factoren waar mogelijk aan te passen, kan het risico op een beroerte sterk worden verminderd. Bespreek het met uw arts.
Beroerte en CBD
CBD, of cannabidiol, is een cannabinoïde die in 1940 door Roger Adams werd ontdekt. Het behoort tot de ruim honderd cannabinoïden die in de plant zijn geïdentificeerd (125 geteld door Radwan et al., Molecules, 2021). Het wordt gewonnen uit hennep (Cannabis Sativa). Voordat we verder gaan, is het belangrijk te verduidelijken dat cannabis een familie van planten is; zo onderscheidt men:
- Cannabis Sativa, of industriële hennep, waarvan CBD tot 40% van het extract kan uitmaken. Alleen toegelaten hennepvariëteiten met minder dan 0,3% THC mogen in Frankrijk worden geteeld.
- Cannabis Indica is de cannabisvariëteit die zeer rijk is aan THC, soms tot 30%. Vanwege haar psychotrope effecten wordt er volop illegaal in gehandeld. De teelt en het gebruik ervan zijn in Frankrijk illegaal.
- Cannabis Ruderalis wordt in Azië gebruikt voor zijn vezels. Hij bevat weinig CBD en weinig THC.
Zoals u ziet, mag u dus niet alle cannabis over één kam scheren.
CBD (cannabidiol) is dus een stof die van nature in hennep (Cannabis Sativa) voorkomt. Men vindt het in hennepbloemen en -bladeren, oliën of cosmetica; in Frankrijk is de verkoop van levensmiddelen met CBD (oliën om in te nemen, gummies, capsules) niet toegestaan. CBD is geen geneesmiddel: het voorkomt noch behandelt een beroerte of de restverschijnselen ervan, en vervangt geen enkele behandeling.
CBD en de hersenen: wat het onderzoek verkent
Studies, vooral preklinische (in het laboratorium of bij dieren), kijken naar CBD in de context van een beroerte; op basis daarvan kan geen voordeel voor de mens worden vastgesteld:
- Sommige onderzoeken verkennen een effect van CBD, of van terpenen uit hennep zoals eucalyptol en borneol, op de bloedsomloop in de hersenen, onder meer via de serotoninereceptoren; deze waarnemingen blijven experimenteel.
- Een kleine studie bij 9 gezonde vrijwilligers (Jadoon, K. A., Tan, G. D., & O'Sullivan, S. E., 2017) zag een tijdelijke daling van de bloeddruk na een eenmalige inname van CBD; zo'n proef zegt niets over een preventief effect.
- Onderzoek op celculturen (Ryan, D., Drysdale, A. J., Lafourcade, C., Pertwee, R. G., & Platt, B., 2009) bestudeert het effect van cannabidiol op neuronen die aan stress worden blootgesteld; het toont geen herstel van de hersenschade na een beroerte aan.
Na een beroerte blijven revalidatie en de voorgeschreven behandelingen de standaard. Overweegt u CBD, bespreek het dan eerst met uw arts: het kan een wisselwerking hebben met bepaalde geneesmiddelen, waaronder bloedverdunners.
