Wat is autisme?
Het was de kinderpsychiater Leo Kanner die autisme in 1943 voor het eerst beschreef. Sindsdien is autisme opgenomen in een ruimer geheel, de autismespectrumstoornissen, vaak afgekort tot ASS. Het uit zich vroeg in het leven van kinderen, vóór de leeftijd van 36 maanden, en heeft gevolgen die van persoon tot persoon verschillen:
- gedragsstoornissen die leiden tot een beperkt, stereotiep en aanhoudend repertoire van interesses en activiteiten.
- moeilijkheden met verbale en non-verbale communicatie
- problemen bij sociale interacties
- bijzondere zintuiglijke reacties
Deze bijzonderheden kunnen een sterke impact hebben op jonge kinderen en leiden tot leermoeilijkheden en moeilijkheden in sociale interacties. Recente studies geven aan dat meer dan 1% van de wereldbevolking een autismespectrumstoornis zou hebben, oftewel bijna 78 miljoen mensen, onder wie 3 jongens op 1 meisje. Sommige studies nuanceren die verhouding wel, omdat meisjes vaak ondergediagnosticeerd zouden zijn. De gemiddelde leeftijd waarop kinderen met ASS de diagnose krijgen, ligt tussen 3 en 5 jaar, dus ruim na het verschijnen van de eerste symptomen van autisme.
Wat zijn de oorzaken van autisme?
Autisme en ASS zijn het gevolg van afwijkingen tijdens de neurologische ontwikkeling. Bij mensen met autisme verlopen de groei van de hersenen en de organisatie van de neuronen ongewoon, wat bij deze kinderen en volwassenen tot wisselende moeilijkheden op verschillende gebieden leidt.
De resultaten van de studies over dit onderwerp wijzen erop dat autismespectrumstoornissen grotendeels een genetische oorsprong hebben. Op talrijke genen zijn tal van afwijkingen aan het licht gebracht. Dat zou kunnen betekenen dat een of meer omgevingsfactoren, in aanwezigheid van bepaalde reeds bestaande genetische afwijkingen, de ontwikkeling van de hersenen kunnen beïnvloeden.
Het is belangrijk op te merken dat autisme niet besmettelijk is: het kind komt met deze stoornis ter wereld.
Hoe worden autisme en ASS vastgesteld?
De diagnose van autisme en ASS is complex, omdat de uitingen ervan van persoon tot persoon sterk verschillen. De diagnose is dus multidisciplinair. Het kind krijgt te maken met verschillende zorgverleners, onder wie:
- een kinderarts
- een logopedist
- een psycholoog
- een psychiater
- een psychomotorisch therapeut
- enzovoort.
Aan het einde van het traject delen deze zorgverleners hun conclusies en stellen ze een persoonlijke begeleiding voor de persoon met autisme en zijn naasten voor.
Welke therapieën voor mensen met autisme en ASS?
De begeleiding bij autisme en ASS verschilt per kind, afhankelijk van de uitingen die het vertoont. Hoe vroeger in het leven de diagnose wordt gesteld, hoe beter de begeleiding kan worden aangepast en hoe doeltreffender ze het leren, de sociale relaties en de zelfstandigheid kan bevorderen. Er bestaat vandaag geen enkele behandeling die autisme en ASS kan genezen. Een persoonlijke, vroege en aangepaste begeleiding, zowel op gedragsmatig, opvoedkundig als psychologisch vlak, kan de relationele vaardigheden en sociale interacties, de zelfstandigheid, de taal en de non-verbale communicatie verbeteren.
Welke geneesmiddelen worden gebruikt bij mensen met autisme?
Vandaag bestaan er geen specifieke geneesmiddelen voor autisme. Bepaalde geneesmiddelen kunnen echter worden gebruikt om bijbehorende complicaties te behandelen. Het kan gaan om neuroleptica bij gedragsstoornissen en uitgesproken angst, anti-epileptica bij epilepsie, geneesmiddelen voor een goede darmwerking, of slaapmiddelen bij slaapstoornissen.
CBD en autismespectrumstoornissen
Wat is CBD?
CBD of cannabidiol is een molecuul dat voorkomt in industriële hennep en meer algemeen in cannabis. Het behoort tot de familie van de cannabinoïden, net als THC. In tegenstelling tot THC is CBD echter niet psychotroop. Om te begrijpen waarom CBD en THC zo vaak verward worden, moet u weten dat cannabis een familie van planten is die bestaat uit:
- Cannabis Sativa, of industriële hennep, waaruit cannabidiol (CBD) wordt gewonnen. De teelt van deze plant is legaal, omdat deze variëteit geselecteerd is vanwege haar zeer lage THC-gehalte, dat in Frankrijk niet hoger mag zijn dan 0,3%. In CBD-producten kunnen sporen van THC achterblijven.
- Cannabis Indica is zeer rijk aan THC; de teelt ervan is in Frankrijk illegaal vanwege de psychotrope effecten van het gebruik ervan.
- Cannabis Ruderalis is arm aan CBD en aan THC en wordt in Azië gebruikt voor zijn vezels.
Over welke onderwerpen wordt CBD bestudeerd?
Hennep wordt al sinds mensenheugenis door de mensheid gebruikt. CBD is het onderwerp van veel onderzoek, maar er is geen enkele gezondheidsclaim over toegestaan:
- Ontsteking: preklinische studies bij dieren (BUCCELLATO et al. 2011, MECHA, et al. 2013, KOZELA et al. 2013, RIBEIRO et al. 2012) verkennen een ontstekingsremmend effect; deze resultaten zijn niet naar de mens te vertalen.
- Pijn: er wordt onderzoek naar gedaan, met tegenstrijdige resultaten die geen conclusie toelaten.
- Angst en stress, en ook slaap: enkele proeven met kleine aantallen deelnemers onderzoeken deze sporen, zonder vastgestelde conclusie.
Hoe werkt CBD in op het menselijk lichaam en de hersenen?
Begin jaren 1990 ontdekken wetenschappers een nieuw systeem in het menselijk lichaam. Dit systeem bestaat uit een veelheid aan receptoren die over het hele organisme verspreid zijn en die op cannabinoïden reageren. Deze ontdekking krijgt de naam endocannabinoïdesysteem.
Het endocannabinoïdesysteem speelt een essentiële rol in het evenwicht van het organisme, want het waakt over de homeostase van het lichaam. CBD werkt in op dit systeem, wat de belangstelling van onderzoekers verklaart, zonder dat men er een gezondheidsvoordeel uit kan afleiden.
CBD-olie, autisme en ASS: de studies
Er bestaan momenteel weinig studies over CBD bij autisme en ASS, en ze laten geen conclusie toe.
- In 2018 beschreef een observationele studie, zonder vergelijkingsgroep, het verloop van ASS-symptomen bij kinderen die CBD-olie kregen. De auteurs zelf roepen op tot klinische proeven om deze waarnemingen te controleren.
- In januari 2020 nam een overzichtsartikel in het Journal of Cannabis Research de gegevens over CBD-olie bij verschillende stoornissen door (angst, ASS, schizofrenie, aandachtstekortstoornis), die grotendeels uit kleine studies afkomstig zijn.
Geef nooit CBD aan een kind of aan een persoon met autisme zonder het advies van diens arts: bijwerkingen (slaperigheid, spijsverteringsklachten, leverschade) en wisselwerkingen met andere geneesmiddelen, met name anti-epileptica, zijn beschreven.
CBD en autisme, de belangrijke punten
Het onderzoek naar CBD (cannabidiol) bij autismespectrumstoornissen is zeer recent, en op basis van geen enkel resultaat kan het vandaag worden aanbevolen. Alleen een geneesmiddel op basis van cannabidiol is, op voorschrift, toegelaten voor bepaalde zeldzame vormen van epilepsie bij kinderen. Voor stress, angst, concentratie of slaap blijft de hierboven beschreven persoonlijke begeleiding de standaard. Lopende klinische proeven zullen er meer over kunnen zeggen. CBD is geen geneesmiddel: vraag bij een gezondheidsprobleem het advies van een arts.
