Multiple sclerose, een auto-immuunziekte
Multiple sclerose (MS) is een neurologische ziekte die 400.000 mensen in Europa en 2,3 miljoen wereldwijd treft. MS is een ontstekingsziekte die de hersenen, het ruggenmerg en de oogzenuwen aantast. Het is de meest voorkomende auto-immuunziekte van het centrale zenuwstelsel. De ziekte is niet dodelijk en treft vooral vrouwen. Laten we de ziekte en de behandelingen bekijken, en wat het onderzoek tot nu toe zegt over CBD-olie uit Cannabis Sativa.
Multiple sclerose
Multiple sclerose (MS) is een ontstekingsziekte die genetisch vatbare mensen treft, maar die ook door omgevingsfactoren in de hand kan worden gewerkt. Men noemt deze ziekte auto-immuun, omdat het immuunsysteem de myeline aanvalt. Het lichaam valt zichzelf dus aan en maakt geen onderscheid meer tussen „zelf” en „niet-zelf”. Bij MS is het centrale zenuwstelsel (CZS) aangetast. Het CZS omvat:
- De hersenen
- Het ruggenmerg
- De oogzenuw
De neuronen
De hersenen zijn de dirigent van ons lichaam. Ze regelen alle vitale functies door via de zenuwen informatie uit het hele lichaam te ontvangen en terug te sturen. Bij een volwassen mens wegen de hersenen, afhankelijk van de persoon, tussen 1.300 en 1.400 gram. De hersenen bevatten meer dan 100 miljard neuronen, en het zijn precies die neuronen die door multiple sclerose (MS) worden aangetast. Een neuron is een zenuwcel die een signaal moet doorgeven. Het bestaat uit een cellichaam en twee soorten uitlopers: het axon en de dendrieten. Het axon is omgeven door een witachtige beschermende schede van myeline, die ook zorgt voor een betere geleiding van de informatie.
De ziekte
Multiple sclerose leidt tot de afbraak van de myeline rond de axonen van elk neuron. Zonder die bescherming geeft het axon de zenuwprikkel minder goed door. Meestal begint de ziekte met een opstoot waarin de symptomen verschijnen: de myeline wordt aangevallen door een ontstekingsproces dat haar afbreekt. Het axon, dat niet langer door zijn schede wordt beschermd, lijdt eronder. Meestal is deze ontstekingsopstoot kort en komt er een proces van remyelinisatie op gang. In het beste geval werken de neuronen weer optimaal. In de loop van de ziekte gebeurt het echter dat de opeenvolgende herstelprocessen niet volledig zijn, en dan kunnen er symptomen blijven:
- Bewegingsstoornissen
- Gevoelsstoornissen
- Visuele stoornissen
- Pijn
- Grote vermoeidheid
- Slaapstoornissen
Multiple sclerose is momenteel niet te genezen, maar de ziekte verkort de levensverwachting van de patiënten niet of nauwelijks.
Behandelingen
MS-opstoten worden gedurende enkele dagen behandeld met hoge doses corticosteroïden. Dat is bedoeld om de duur en de hevigheid van de opstoot te beperken. Omdat de symptomen niet bij iedereen dezelfde zijn, kunnen de behandelingen verschillen. Ook kan de intensiteit van de symptomen variëren afhankelijk van verschillende factoren, zoals vermoeidheid, gemoedstoestand of de activiteit van de patiënt.
- Motorische stoornissen: fysiotherapie is onmisbaar om de zelfstandigheid van de patiënt te behouden en zijn levenskwaliteit te verbeteren.
- Gevoelsstoornissen: die worden aangepakt met symptomatische behandelingen die deze soms uiterst onaangename gewaarwordingen kunnen verbeteren.
- Visuele stoornissen: die treffen ongeveer 75% van de patiënten in de loop van hun ziekte en zijn omkeerbaar. Orthoptische revalidatie geeft goede resultaten.
- Vermoeidheid: MS veroorzaakt een grote vermoeidheid die de andere symptomen van de ziekte er allerminst beter op maakt. Het is dus belangrijk om bij patiënten een goede slaap te bevorderen, te zorgen voor aangepaste lichaamsbeweging en eventueel de werktijden aan te passen.
- Pijn: die komt bij de meeste patiënten voor en wordt bij neuropathische pijn deels verlicht met anti-epileptica en antidepressiva. Neuralgische pijn wordt behandeld met anti-epileptica, thermoregulatie of radiotherapie. Andere pijn wordt behandeld met pijnstillers of lokale verdovingsmiddelen.
CBD-olie en MS
CBD-olie wordt gemaakt van Cannabis Sativa, beter bekend als industriële hennep; in Frankrijk is een CBD-olie om in te nemen een voedingsmiddel dat niet verkocht mag worden. CBD (cannabidiol) is een van de meest onderzochte cannabinoïden. Het is geen geneesmiddel en geneest multiple sclerose niet; studies onderzoeken wel de mogelijke waarde ervan bij bepaalde symptomen, met resultaten die nog bevestigd moeten worden:
- Een laboratoriumstudie uit 2016 (Kozela et al.) stelde een stijging vast van de ontstekingsremmende cytokine IL-10 in aanwezigheid van CBD, en ook andere ontstekingsremmende mechanismen zijn beschreven; deze preklinische resultaten moeten nog bij patiënten worden bevestigd.
- In 2012 onderzocht de MUSEC-studie (Zajicek et al.) bij 279 patiënten een oraal cannabisextract met THC en CBD tegen de spierstijfheid bij multiple sclerose: na 12 weken meldde 29,4% van de patiënten verlichting van de stijfheid, tegenover 15,7% onder placebo. Een geneesmiddel van dit type (THC en CBD als mondspray) is in verschillende Europese landen op voorschrift goedgekeurd voor spasticiteit bij MS; het gaat niet om de CBD-producten die in de handel verkrijgbaar zijn.
Hebt u multiple sclerose, bespreek dan elk plan om CBD te gebruiken met uw neuroloog: het kan een wisselwerking hebben met bepaalde behandelingen en mag de voorgeschreven behandelingen nooit vervangen.
