CBD en fibromyalgie

Wat is fibromyalgie?

Fibromyalgie of het fibromyalgiesyndroom is een ziekte die gekenmerkt wordt door:

• Diffuse en aanhoudende pijn in spieren en gewrichten in het hele lichaam
• grote vermoeidheid
• slaapstoornissen
• angststoornissen, die soms tot depressie kunnen leiden.

Dit syndroom leidt niet tot ernstige complicaties, maar toch is leven met deze ziekte uiterst moeilijk. Dagelijkse taken uitvoeren is soms lastig, zo invaliderend is de pijn. Fibromyalgie treft vooral vrouwen (80% van de patiënten is vrouw), en ontstaat doorgaans tussen 30 en 60 jaar. De Wereldgezondheidsorganisatie erkent fibromyalgie sinds 1992.

Diagnose

Zoals bij veel ziekten wordt de diagnose van fibromyalgie gesteld door uitsluiting. Een voor een worden de andere mogelijke oorzaken van de symptomen uitgesloten na een grondige anamnese van de patiënt, samen met een algemeen klinisch onderzoek. Dit proces is bijzonder belangrijk, want de gelijkenis of zelfs het samengaan met andere aandoeningen, zoals gewrichtspijn, chronische vermoeidheid of hoofdpijn, zou de diagnose kunnen vertekenen, ten nadele van de patiënt. Helaas bestaat er vandaag geen enkel bloedonderzoek of beeldvormingsonderzoek waarmee fibromyalgie kan worden vastgesteld.

Oorzaken

De oorzaken van fibromyalgie zijn nog slecht omschreven, ook al zijn er verschillende hypothesen geformuleerd. De meeste deskundigen zijn het er toch over eens dat het om een multifactoriële ziekte gaat:

• Afwijkende waarnemingsdrempel voor bepaalde prikkels, zoals warmte of koude. Mensen met fibromyalgie reageren op prikkels die gewoonlijk pijnloos zijn. Ze voelen pijn ook sneller en intenser.
• Gebrekkige aanpassing aan stress: fibromyalgie zou door stressfactoren kunnen worden uitgelokt.
• Slaapstoornissen: bij fibromyalgiepatiënten zijn doorgaans uiteenlopende slaapafwijkingen aanwezig.
• Genetische factoren: studies hebben een genetische component aangetoond. Er is namelijk vastgesteld dat in sommige families meerdere personen aan fibromyalgie kunnen lijden.

Behandeling

De behandeling van fibromyalgie heeft als doel:

• De vermindering van de chronische pijn
• De afname van de opgebouwde chronische vermoeidheid
• Een betere slaapkwaliteit voor de patiënten
• Een hervatting, indien mogelijk, van de activiteiten die door het syndroom werden stopgezet.

De Europese Liga tegen Reuma (EULAR) heeft, met de hulp van een werkgroep van 18 Europese deskundigen, aanbevelingen opgesteld voor de behandeling van patiënten met fibromyalgie. Zo raadt EULAR een individuele en gepersonaliseerde aanpak van elke patiënt aan, op basis van de ervaren symptomen en pijn. Ze geeft voorrang aan niet-medicamenteuze behandelingen boven geneesmiddelen.

• Regelmatige spiertraining met gewichten of elastieken heeft zeer goede resultaten bij het verminderen van de ervaren pijn, met 2 tot 3 punten op een schaal van 0 tot 10.
• Cognitieve gedragstherapie (CGT) kan patiënten leren hun denkpatronen over pijn te veranderen, en hen helpen die beter te verdragen.
• Hydrotherapie is het beoefenen van oefeningen in het water; ze geeft goede resultaten bij het verminderen van de pijn bij patiënten.
• Acupunctuur heeft eveneens positieve effecten op het verminderen van de pijn bij de behandeling van het fibromyalgiesyndroom

Tot slot stelt de expertgroep de patiënten ook een multidisciplinaire aanpak voor, waarbij het gebruik van geneesmiddelen wordt gecombineerd met psychotherapie en fysiotherapie.

Fibromyalgie en CBD

Wat is CBD-olie?

CBD-olie, of cannabidiololie, bevat een stof afkomstig van hennep (Cannabis Sativa). Studies onderzoeken de effecten ervan op stress, slaap of pijn, zonder dat tot op heden conclusies mogelijk zijn; CBD is geen geneesmiddel.

CBD mag niet worden verward met THC, een ander molecuul uit cannabis. Om het duidelijk te maken: cannabis is geen plant, maar een plantenfamilie:

• Cannabis Sativa, of industriële hennep, is de enige cannabisvariëteit waarvan de teelt in Frankrijk legaal is, op voorwaarde dat de variëteit is toegestaan en dat het THC-gehalte lager is dan 0,3%. CBD-olie wordt gemaakt van Cannabis Sativa.
• Cannabis Indica wordt illegaal geteeld om het hoge THC-gehalte, soms tot 34%. De teelt van deze cannabisvariëteit is verboden, omdat THC psychoactieve effecten heeft.
• Cannabis Ruderalis wordt in Azië gebruikt voor zijn vezels. Deze variëteit is arm aan CBD en aan THC.

CBD en fibromyalgie: wat zegt het onderzoek?

CBD is na THC de meest bestudeerde cannabinoïde en houdt, in tegenstelling tot THC, geen bekend risico op verslaving in. In Frankrijk zijn CBD-producten om in te slikken (oliën om in te nemen, gummies, capsules) levensmiddelen die niet verkocht mogen worden; balsems zijn cosmetica. Dit zijn de richtingen die het onderzoek verkent, meestal bij dieren of bij kleine groepen, zonder dat een effect op fibromyalgie kan worden vastgesteld:

• Ontsteking: verschillende preklinische studies (Mecha et al. 2013, Kozela et al. 2013, Li et al. 2013) stelden ontstekingsremmende effecten van CBD vast bij dieren; fibromyalgie wordt overigens niet als een ontstekingsziekte beschouwd.
• Pijn: onderzoek (Lu et al. 2015, Gennaro et al. 2017) verkent het effect van cannabinoïden op pijn; geen enkele studie toont aan dat CBD-olie even doeltreffend is als de gebruikelijke behandelingen.
• Angst: een studie uit 2011 (Bergamaschi et al.) bij 24 personen met sociale angst stelde minder angst vast tijdens een gesimuleerde toespraak in het openbaar; op basis van zo'n kleine groep kan niet worden gegeneraliseerd.
• Stemming: onderzoek van de Universiteit van Cantabrië (Spanje) en van Israëlische academici, uitgevoerd bij knaagdieren, beschrijft antidepressivumachtige effecten; die moeten bij de mens nog worden bevestigd.
• Spierspanning: de MUSEC-studie onderzocht een cannabisextract (THC en CBD) tegen spierstijfheid bij multiple sclerose; de resultaten gaan niet over fibromyalgie, noch over producten met alleen CBD.
• Slaap: onderzoek bij ratten (Chagas et al. 2013) stelde een langere slaapduur vast; bij de mens zijn de resultaten wisselend.

Als u aan fibromyalgie lijdt, blijven de hierboven aanbevolen benaderingen de standaard. Bespreek elk plan om CBD te gebruiken met uw arts: het kan een wisselwerking hebben met bepaalde behandelingen, met name antidepressiva of pijnstillers.